Vücutta birikmiş üre gibi zararlı maddelerin ve aşırı suyun bir membran aracılığı ile vücuttan uzaklaştırılması işlemidir. İlerlemiş böbrek yetmezliğinin tedavisinde kullanılır. Diyaliz tedavisi bozulmuş böbrek işlevlerinin bir kısmını düzenleyerek yaşamın devam etmesini sağlar. 30-40 yıl önce ilerlemiş böbrek yetmezliği olan hastalar günler-haftalar içinde kaybedilirdi. Diyaliz teknolojisinde sağlanan gelişmeler, bu hastalarda önce yaşam süresini uzatmış, daha sonra yaşam kalitesinin artmasını sağlamıştır. Bu nedenle günümüzde diyaliz hastaları şanslıdır.

Böbrekler insanlarda genellikle iki adet olup arkada bel omurlarının yanında her iki taraftadır. Boyu yaklaşık 12  cm, eni 6cm, kalınlığı 3cm, ağırlığı 150gr civarındadır. Böbreğin temel görevi idrar oluşturmaktadır.

Böbrek kalp tarafından pompalanan kanı alarak glomerüllerden geçirir ve idrar oluşturur. Böbrek idrar yapımı, sayesinde; alınan gıdaların sindirilmesi sırasında açığa çıkan zehirli maddelerin ve fazla suyun uzaklaştırmasını  sağlar. Böbrekler ayrıca renin hormonu sayesinde kan basıncının kontrolünde, eritropoetin hormonu sayesinde  kan hücrelerinin üretiminde ve kalsiyum fosfor dengesini düzenleyerek kemik metabolizmasında etkilidir. Böbrek  fonksiyonlarının % 80 - 90'nı kaybetmiş olan hastalarda diyaliz tedavisine başlanmalıdır. 

Diyaliz Tedavisi İki Şekilde Uygulanır

Hemodiyaliz : Hasta kanının damardan alınarak özel makineler kullanılarak temizlenip tekrar hastaya verilmesi sistemidir. Hastanın ihtiyacına göre bir veya üç defa uygulanır.

Periton Diyalizi : Hastanın karın boşluğuna verilen sıvıya atık maddelerin geçmesi ve daha sonra bu sıvının boşaltılması esasına dayanır. Bu işlem için makineye ihtiyaç yoktur. 

Diyaliz Tedavisi Gereken Hastalar

* Böbrek fonksiyonlarının % 80 - 90'nı kaybetmiş hastalarda, 
* Böbrek yetmezliğine bağlı tedavisi önlenemeyen kusma,
* Tedaviye cevapsız sıvı fazlalığı,
* Böbrek yetmezliğine bağlı kanama eğilimi,
* Böbrek yetmezliğine bağlı bilinç bulanağı,
* Böbrek yetmezliğine bağlı perikardit,

Hemodiyaliz uygulamadan önce bir hazırlık aşaması vardır. Hasta kanını alıp makineye vermek için büyük bir damar yolu gereklidir. Bu amaçla hastanın atardamarı ve toplardamarı cerrahi olarak birleştirilir. Buna Arterio-Venöz Fistül denir. Ancak acil şartlarda diyaliz uygulanacaksa damar içi kateterizasyon uygulanır.

Böbrek Yetmezliğinde Belirtiler
Böbrek yetmezliğinde yakınmalar genellikle böbrek fonksiyonun % 80 - 90 nı kaybettiğinde ortaya çıkar. 

İdrar Miktarı, Sıklığı Miktarı ve Görünümü
Sağlıklı insanlarda günlük 0,5 lt. idrar yeterlidir. Ancak su tüketimine bağlı olarak 1,5lt ile 2,5 lt arasında değişebilir. Su tüketimi artıkça idrar miktarı ve idrar çıkma sayısı artar. Gece uyurken nadiren idrara çıkılır. Yine sıvı alınımına bağlı olarak değişebilir. Ancak daha önce olmadığı halde aniden fazla idrara çıkma, gece idrara çıkma başladıysa böbreğin idrarı yoğunlaşmasından bir sorun olabilir. İdrarın renginde vücuduna alınan sıvı miktarına bağlı olarak açıklaşır veya koyulaşır.

İdrarda kan görülmesi böbrek hastalığına işaret eder. Sık idrara çıkma ve ağrı beraberse idrar yolunda iltihap düşünülür.

* Vücutta şişlik
Ödemin varlığı böbrek hastalığını işareti olabilir. Ödemin önce göz etrafında başlar. Yüzde, karın bölgesi bacaklar ve uyluk bölgesinde gözlenebilir.

* Ağrı
Böğür ağrısı karın yada kasık ağrısı olması idrar yolu iltihabına veya böbrek taşına işaret edebilir.

* Diğer
Halsizlik, bulantı, kusma, kilo kaybı, nefes darlığı, kaşıntı

Böbrek Yetmezliğinde Tanı

* İdrar testi : Kan, protein, şeker tespit edilebilir. 
* İdrar kültürü : İdrar yolu iltihabının tespitinde önemlidir.

24 saatlik idrarda protein kaybı tespit edilebilir.

Kan testleri : Üre, kreatinin, sodyum, potasyum, kalsiyum fosfor düzeyleri tanı açısından önemlidir.

USG (Ultrasaund) : Böbrekler, idrar yolları, idrar torbası görüntülenebilir.

IVP (intra-venöz pyelografi) : Damardan boyalı ilaç verilerek böbrek, idrar yollarının görüntülemesi sağlanır.

Böbrek Biyopsisi : Böbrekten parça alınarak incelemesi esasına dayalı.

Böbrek Yetmezliğinde Tedavi

* Böbrek yetmezliğinde kansızlık tedavisi : Böbrek yetmezliğinde kansızlığın en önemli nedeni, böbreklerden salgılanan ve kan yapımını sağlayan eritropoetin denilen hormonun yetersizliğidir. Bu hormon hastalara cilt altına iğne ile uygulanır.

* Böbrek yetmezliğinde demir tedavisi : Böbrek hastalarında kan kaybı ve kırmızı kan hücrelerin artması ile besinlerle gerekli demirin alınmaması sonucunda demir eksikliği gelişir. Bu hastalarda ağızdan veya damar yoluyla uygulanır.

Börek yetmezliğinde kemik hastalığı tedavisi : Kan fosfor düzeyin yükselmesinin önlenmek için kalsiyum tuzları kullanılır. (Kalsiyum Karbonat ve Kalsiyum Asetat) Kan kalsiyum düzeyin yükseltilmesi D vitamini takviyesi

Böbrek Yetmezliğinde Hipertansiyon Tedavisi

* Tuz kısıtlaması
* Diyalize giren hastalarda su fazlalığının ortadan kaldırılması kuru ağırlık dengesi,
* Diüretikler
* AT-2 enzim inhibitörleri
* Kalsiyum kanal blokerleri
* Beta blokerler
* Alfa blokerler 

Böbrek Yetmezliğinde Beslenme

Böbrek yetmezliğinde böbrekten fosfor potasyum ve üre atılamadığı için kan seviyeleri yükselir. Bu yüzden fosfor, potasyum ve protein bakımından zengin besinlerden kaçınılmalıdır. Süt, yoğurt, dondurma, peynir, yumurta sarısı, kuruyemiş, kuru baklagiller, kolalı içecekler, sakatat, et, balık fosfor ve proteinden zengindir. Meyveler (muz, kayısı, kavun, incir), sebzeler (pancar, lahana, domates, ıspanak vs.) potasyumdan zengin gıdalardır.

Böbrek Yetmezliğinden Korunma Yolları

* Şeker hastalığında kan şeker düzeyinin kontrolü
* Hipertansiyonda kan basıncı kontrolü
* Enfeksiyonlar (çocuklarda boğaz enfeksiyonu, akut romatizmal ateş hastalığı)
* Böbrek fonksiyonunu bozabilen ilaç kullanımı
* Böbrek yetmezliği geliştikten sonra enfeksiyonların kontrolü

saglikolsun.com - Sitesinden Alınmıştır.

Etiketler
Ağrılar Bebek Sağlığı Bulaşıcı Hastalıklar Cinsel Sağlık Çocuk Sağlığı Erkek Sağlığı Genel Hastalıklar Hastalık Hastalık Belirtileri Hastalık İzleri Hastalık Önlemleri Hastalık Tanısı Hastalık Tedavisi Hastalıklar Hastalıklar Neler Hastalıklardan Korunma Hastaneler Hastanesi Hastayım İstanbul Hastaneleri İyilik Kadın Sağlığı Özel Hastane Sağlık Sağlık Bilgileri Sağlık Haberleri Sağlık Nedir Sağlık Önemi Sağlık Rehberi Sağlık Sektörü Sağlık Sözlüğü Sağlık ve Tedavi Sağlıklı Beslenme Sağlıklı Yaşam Böbrek Yetmezliği Böbrek Yetmezliği Belirtileri Böbrek Yetmezliği Hakkında Böbrek Yetmezliğinde Beslenme Böbrek Yetmezliğinde Tanı Böbrek Yetmezliğinde Tedavi Böbrek Yetmezliğinden Korunma Diyaliz Diyaliz Hakkında Diyaliz Nedir Diyaliz Tedavi Şekilleri Diyaliz Tedavisi Diyaliz Tedavisi Hakkında Hemodiyaliz Hemodiyaliz Nedir Periton Diyalizi